Jul 7 • DC Academy

Verandering vraagt om verankering

En verankering vraagt om tijd, aandacht en samenhang.

Een studiedag kan inspireren. Een goed boek kan nieuwe inzichten geven. Maar echte verandering in onderwijs ontstaat wanneer leraren en leidinggevenden samen oefenen in de dagelijkse praktijk. Professionalisering midden in de klas, tussen de leerlingen, tijdens het echte lesgeven. Want onderwijs ontwikkel je vooral door het samen te doen. Wij geloven in samen oefenen. Wanneer een school start met een meerjarig professionaliseringstraject Didactisch Coachen, begint een gezamenlijke ontwikkeling. Een ontwikkeling waarin leraren, leidinggevenden, interne begeleiders en trainers samen werken aan de kwaliteit van interactie in de school. Vanuit nieuwsgierigheid, hoge verwachtingen en de overtuiging dat iedereen kan groeien.


Didactisch Coachen draait om de interactie tussen leraar en leerling. Om de vragen die je stelt, de feedback die je geeft en de manier waarop je leerlingen laat nadenken, om het eigenaarschap dat je stimuleert en hoe je zichtbaar maakt wat al goed gaat. In die dagelijkse kleine momenten ontstaat het verschil voor leerlingen.

Daarom vindt het leren bij ons niet alleen plaats tijdens bijeenkomsten, maar ook in kleinere deelgroepen en op individueel niveau in de klas; daar waar het gebeurt.

Leren in de klas

Een belangrijk onderdeel van onze aanpak is coaching on the job. Dat betekent dat trainers samen met leraren kijken naar wat er in de les gebeurt. Hoe reageren leerlingen? Welke vragen stel je? Welke feedback geef je? Wat doet dat met het leren van leerlingen? Leraren oefenen direct met nieuwe vaardigheden in hun eigen lessen en ontvangen gerichte feedback die aansluit bij hun leerdoelen. Daardoor ontstaat ontwikkeling die concreet, zichtbaar en direct toepasbaar is. Leren midden in de dynamiek van het onderwijs. Dat maakt deze manier van professionaliseren krachtig. Je wordt begeleid in het zelf gaan doen. Stap voor stap verfijn je je handelen en ontdek je welke invloed jouw interactie heeft op de motivatie, de betrokkenheid en de leerresultaten van leerlingen.

Samen bouwen aan een feedbackcultuur

Wat vaak begint bij individuele lessen, groeit binnen een school langzaam uit tot iets groters. Collega’s gaan samen reflecteren op hun handelen. Teamgesprekken veranderen. Er ontstaat meer ruimte om open vragen te stellen, feedback te geven en met elkaar te onderzoeken wat werkt voor leerlingen. Didactisch Coachen kan overal! In de klas, tijdens leerlinggesprekken, in teamoverleggen, in coaching van collega’s en in leiderschap. (En nog veel meer natuurlijk!)  Scholen ervaren dat er een cultuur ontstaat waarin feedback geven normaal wordt. Als middel om samen te leren en te ontwikkelen, vanuit hoge verwachtingen van leerlingen én van elkaar. Dat zie je terug in de dagelijkse praktijk. Leraren worden zich bewuster van hun interactie met leerlingen en leerlingen voelen zich meer gezien en uitgedaagd. Teams ontwikkelen een gezamenlijke taal rondom leren en lesgeven. Zo groeit Didactisch Coachen uit tot meer dan een professionaliseringstraject; het wordt onderdeel van de schoolcultuur.

Samen expertise ontwikkelen

Tijdens trajecten leiden we binnen scholen leraren op tot Beeld- en Didactisch Coach. Zij leren om samen met collega’s lessen terug te kijken en feedbackgesprekken te voeren die ontwikkeling stimuleren. Veel van hen groeien later door tot interne trainer, waardoor de expertise duurzaam in de school verankerd raakt.

Daarnaast blijven we continu investeren in kennisdeling en ontwikkeling. Via de DC Academy verbinden we theorie en praktijk met behulp van online modules waarin verdieping en inspirerende voorbeelden uit het onderwijs opgenomen zijn. Ook delen we kennis via blogs, LinkedIn en podcasts op de DC Academy, zoals die van Jan Vermeij en Frans Faber over de rol van de schoolleiding in het schooltraject en wat de belangrijkste taak is van een stuurgroep. Voor interne trainers organiseren we, onder andere, jaarlijks de Dag van de Interne Trainer, waar ontmoeten, samen leren en verdiepen centraal staan. Daarnaast werken we met een netwerk van erkende trainers die scholen begeleiden vanuit dezelfde visie en kwaliteit. Er is een brede professionele leergemeenschap rondom Didactisch Coachen. We blijven staan voor de kwaliteit door ontwikkeling en samenwerking. 

Achter de schermen

Om scholen goed te kunnen begeleiden, werkt er achter de schermen een gedegen en gemotiveerd team samen. Trainers, tellers, coördinatoren en backofficecollega’s zorgen ervoor dat trajecten zorgvuldig georganiseerd zijn en dat kwaliteit geborgd blijft. Beelden van lessen worden geanalyseerd om patronen in interactie zichtbaar te maken. Zo krijgen leraren concrete inzichten in hun handelen. Deze analyses worden zorgvuldig gecontroleerd, zodat feedback betrouwbaar en bruikbaar blijft. Groot voordeel van deze werkwijze is dat er naast de trainer van de school een onafhankelijke derde rapporteert over de kwaliteiten die zichtbaar zijn bij de leraren en welk pedagogisch klimaat er wordt gezien in de klaslokalen. 
Ook het backofficeteam speelt een belangrijke rol. Zij zorgen voor overzicht, planning, ondersteuning en communicatie, zodat scholen ervaren dat trajecten niet alleen inhoudelijk sterk zijn, maar ook professioneel georganiseerd en soepel verlopen.

Wat scholen uiteindelijk merken

Wanneer je dit alles samenneemt, wordt zichtbaar dat een professionaliseringstraject niet bestaat uit losse onderdelen, maar uit een samenhangend geheel. Een team van mensen dat ieder vanuit zijn eigen rol bijdraagt aan hetzelfde doel: het versterken van de kwaliteit van interactie in de school. Dat zie je uiteindelijk terug in de klas en in het team. In de manier waarop leraren met leerlingen in gesprek zijn, in hoe collega’s samen reflecteren op hun handelen en in de keuzes die worden gemaakt in het onderwijs. Wat daar zichtbaar wordt, is het resultaat van een zorgvuldig opgebouwd traject waarin veel mensen betrokken zijn, met aandacht voor kwaliteit, ontwikkeling en samenwerking.