Feb 16 • DC Academy

De impact van Didactisch Coachen

“Het effect zit in dat ene extra moment”

Over de impact van Didactisch Coachen op leraar èn leerling

Wat gebeurt er wanneer leraren uit zowel MBO, VO en PO in gesprek gaan over hun leerproces Didactisch Coachen? Dan ontstaat er geen lijstje van tips en tricks, maar een gezamenlijk verhaal over bewustwording, kleine keuzes in de klas, kwetsbaarheid en het verlangen om het beste uit leerlingen en studenten te halen. In dit artikel delen drie onderwijsprofessionals hun ervaringen met het professionaliseringstraject Didactisch Coachen.

Samen leren in de praktijk

Hetty Sinnema, zorgcoördinator STAP en OR-lid op het Aeres MBO Leeuwarden, werkzaam als Beeld- en Didactisch Coach, kijkt met waardering terug op een specifiek leermoment:
“De video-intervisie waarin we met vijf collega’s en Jan Vermeij (erkend trainer en opleider Beeld-en Didactisch Coachen, red.) in gesprek gingen, was voor mij een groot leermoment. Hoe mooi is het als je samen kijkt, bespreekt, complimenteert én positief kritisch durft te zijn? Voor mij als Beeldcoach was het extra leerzaam om anders te kijken. In elk beeld zit iets moois als je maar goed kijkt.”
Judith Hangx, docent Engels op Het College in Weert, vertelt dat coaching on the job voor haar tot nu toe de meest leerzame interventie was. Niet alleen omdat ze op dat moment actief kon oefenen in haar les, maar vooral doordat Inge Scheepers (erkend trainer, red.), op cruciale momenten aanvulde of een voorbeeld liet zien. “Dat gaf me inzichten die ik direct kon toepassen in de volgende les. Dat voelde als echte groei.”
Hafida Wildschut-Meijerink, werkzaam als leerkracht PO op de Montessori Campus Almere, benadrukt juist de kracht van de plenaire bijeenkomsten: “Door met elkaar activerende werkvormen te doen, voelt het alsof we samen leren aan één doel. Dat geeft verbondenheid.” Gesprekken met een collega uit het MT hielpen haar bovendien om zich bewust te worden van hoe Didactisch Coachen ook buiten de les invloed heeft op haar houding en interactie.

De impact op leerlingen

Hetty: “Het mooiste wat je kunt zien bij studenten is die glinstering in hun ogen. Dat ze opengaan, contact maken, zich écht gezien en gehoord voelen. Ik wist dat Didactisch Coachen invloed had, maar dat het stellen van de juiste vragen en het geven van gerichte feedback zó’n snelle en diepe impact zou hebben dat had ik niet verwacht.” 

Ook Judith merkte vorig schooljaar al een duidelijke verandering: de sfeer verbeterde en de inzet tijdens zelfstandig werken nam toe. “Leerlingen gingen meer uit zichzelf aan de slag. En dit schooljaar merk ik dat het meteen werkt, omdat mijn aanpak vanaf het begin helder is.”

Hafida beschrijft hoe ze leerde om met meer aandacht te kijken:
“Het moment waarop een kind nadenkt over zichzelf, rechtop gaat zitten, de ogen gaan glimmen… dat is zó krachtig. Dat zag ik niet alleen in mijn eigen beelden, maar ook bij die van collega’s.”

Kleine keuzes, groot verschil

Alle drie benadrukken ze hoe bewust gekozen leerdoelen het verschil maakten. Hafida: “Ik dacht dat ik al goed op weg was, maar juist door net dat extra moment te pakken, die ene extra vraag of gerichte feedback op houding, werd het effect veel groter.” Judith oefende specifiek met het benoemen van wat ze zag bij een leerling (modus) en het stellen van procesgerichte vragen zoals: Hoe heb je dit voor elkaar gekregen? Of Wat heb je daarvoor ingezet? Hetty vult aan: “De vriendelijkheid naar studenten was voor mij vanzelfsprekend. Maar de aanwijzingen en daarmee het lage verwachtingengedrag dat ik soms liet zien, dat was echt een wake-up call. Daar ben ik bewust mee aan de slag gegaan.”

Het leerproces van de leraar

Leren gaat niet zonder wrijving. Hafida twijfelde soms of ze het traject kon combineren met de werkdruk. “Ik heb geleerd dat 70 tot 80% inzet óók leidt tot groei. Het hoeft niet perfect, als je maar in beweging blijft.” Hetty herinnert zich ook momenten van twijfel: “Sommige vragen voelden onwennig of feedback voelde ‘gekuntseld’. Dan dacht ik: dit past niet bij mij. Maar na verloop van tijd vond ik een aanpak die wel klopte. Dan kun je gaan bouwen.” Judith noemt de categorie 3-vragen, die over zelfregulatie gaan, nog steeds een uitdaging. “Maar ik merk ook: als ik ze durf te stellen, leveren ze veel op.”

Vanuit praktijk naar visie

 Hetty werkt niet alleen met studenten op het MBO, maar voert ook gesprekken op het zorgkantoor van de school: “Juist in die gesprekken waarbij het even niet goed gaat, zie je het verschil. Studenten reageren anders op docenten die coachend werken. De hoge verwachtingen en de vriendelijkheid maken het verschil. Op onze school zie je dat terug in de visie: zelfredzaamheid stimuleren via vragen en feedback.”
Judith, werkzaam in het VO, herkent de uitdaging om met meerdere klassen toch verbinding te maken. Hafida ziet in haar werk, waar PO en VO samenkomen, dat PO-leerkrachten vanzelfsprekend meer tijd met hun groep hebben: “Dat maakt het makkelijker om leerlingen echt te leren kennen. In het VO vraagt dat bewuster handelen. Maar ik zie daar zóveel drive.” 

Vooruit kijken: nóg beter worden in feedback

Voor de toekomst hebben deze drie docenten een concreet leerdoel. Hafida richt zich op vragen en feedback rondom modus: “Daar zit zoveel waarde voor kinderen. Ze leren zichzelf beter kennen en kunnen daar levenslang kracht uit putten.” Judith wil gerichte feedback leren geven, ook als die minder positief is. Hetty staat inmiddels op een ander punt in haar traject: “Ik ben nu in mijn derde jaar en we zoeken als team naar een vorm waar iedereen baat bij heeft. De video-intervisie liep, maar de opkomst was laag, daar is nog werk te doen. Zelf ben ik nu trainer in opleiding. Samen met collega Eelkje word ik getraind door Gerben Stallinga (erkend trainer, red.) en Petra van de Wal (interne trainer, red.). Omdat we geloven in de kracht van Didactisch Coachen en dat willen we doorgeven. Het Beeldcoachen helpt daar enorm bij.”

Didactisch Coachen als gedeelde mindset

Wat uit alle verhalen spreekt, is dat Didactisch Coachen geen methode of techniek is. Het is een manier van kijken, denken en handelen die doorwerkt in alle lagen van het onderwijs, voor leerlingen én leraren. Of zoals Hafida het verwoordt: “Iedere collega die aan Didactisch Coachen begint, doet dat vanuit de overtuiging dat je kinderen in hun kracht wilt zetten. En dan moet je bereid zijn om eerst naar jezelf te kijken.” Wij zijn benieuwd naar jouw ervaringen met Didactisch Coachen.

Heb jij ook eyeopeners, game changers of memorabele momenten ervaren? Mail ze naar info@didactischcoachen.nl als je ze met ons wil delen.